PMT yıllarca tartışma konusu olmuştur. Çünkü, kimse bu sendromu tam tanımlayamamıştır. Londralı doktor Katharina Dalton'a göre, PMT, «Âdet öncesi belirtilerin görünüp âdetten sonra kaybolmasıdır.» 150'yi aşkın âdet öncesi belirtisi sayılabilir ve bazı kadınlarda bunlardan yalnızca bir tanesi vardır. Ama çoğunlukla 5-6 belirti birden görülür.

PMT BELİRTİLERİ
pMT ile beslenme arasındaki bağlantılar üzerinde araştırmalar yapan Dr. Guy Abraham'a göre, PMT aşağıdaki kategorilere ayrılabilir:
• PMT-A Anksiyete, sinirlilik, sinirsel gerginlik ve değişken ruh durumları.
• PMT-B   Şişmanlama, ellerin, ayakların şişmesi, göğüslerde gerginlik ve duyarlılık, karın şişmesi.
• PMT-C   Baş ağrısı, tatlı yeme özlemi, iştahın artması kalp çarpıntısı, yorgunluk, baş dönmesi ve baygınlık.
• PMT-D   Depresyon, unutkanlık, ağlama, akıl karışıklığı ve uykusuzluk.

Öbür belirtilerin başında yağlı cilt, akne, sakarlık, şiddet duygusu, hatta ağır durumlarda intihar gelir. Öte yandan, bazı hastalıkların —özellikle astım, epilepsi (sara) ve alkolizmin— âdet öncesi azdıkları bilinir. Bizce Önemli bir tıbbi hastalığı olan, çocuk doğuracak yaşa gelmiş her kadını, doktoru sorguya çekip hastalık belirtilerinin âdetten önce daha kötüleyip kötülemediğini öğrenmesi yerinde olur ve böylelikle belirtilerin muhtemel nedeni hakkında yararlı bir ipucu elde edilebilir.

Değişik ülkelerde, değişik yaşlarda kadınlar üzerinde İncelemeler yapılmış, bunlarda hangi âdet öncesi belirlilerin ne kadar sıklıkla belirdiği saptanmıştır, Öyle görünüyor ki, çocuk doğuracak yaştaki kadınların % 50'sinde en azından birkaç âdet öncesi belirtisi vardır. Bu kadınların aşağı yukarı yarısı tedavi için doktora başvurmaktadır. Adet öncesi belirtilerinin Yunanistan ve Japonya'da daha az görülmesi ilginçtir. Bu belki de beslenme farklılığından ileri gelmektedir.

Adet öncesi gerginliğinin (PMT) bazı risk etkenleri vardır, örneğin, yaşlanma ve çok çocuk doğurmuş olma PMT riskini çoğaltır. 13-20 yaşlar arasındaki genç kızlarda ve genç kadınlarda âdet öncesi ağrıların daha çok olduğu, ama yaşlandıkça sancıların azalıp yerini PMT'a bıraktığı görülmüştür. Deneyimlerimize göre, en şiddetli ve zor PMT 40 yaşlarındaki kadınlarda meydana gelmektedir. Bu kadınlarda çoğu kez âdet öncesi belirtilerle menapoz (âdetten kesilme) belirtileri birbirine karışmakta ve hastaya soluk aldırmamaktadır.

BESLENME VE PMT
PMT'un nedenlerine ilişkin birçok kuram vardır. Bazı doktorlara göre, bu salt psikolojik bir tepkidir, bazılarına göre ise tiroit ya da diyabet gibi bir hormon hastalığıdır. Ancak, bu kuramların hiçbiri son yıllarda Batı ülkelerinde PMT'un neden bu denli arttığını açıklamaya yeterli değildir. Son yüzyıllarda Batı ülkelerinde gerek beslenme, gerekse toplumsal alışkanlıklar konusunda birçok değişiklik olmuştur, örneğin, şeker, alkol, çay, kahve, süt ve süt ürünleri, hayvansal yağ tüketimi çok artmış, magnezyum ve öbür besin maddeleri alımı ise çok azalmıştır. Sigara tiryakisi kadınların sayısı yüzyılın başlangıcmdakin-den çok daha fazladır. PMT'un artmasında bütün bunların payı olabilir.

Dr. Abraham, sağlıklı kadınlara oranla bedenlerinde besin maddeleri eksikliği bulunan kadınlarda daha çok PMT'a rastlandığını belirtiyor. Ayrıca, PMT'u olan kadınlarda genellikle magnezyum düzeyinin düşük olduğunu ileri sürüyor. Bilindiği gibi, magnezyum gerek hormon metabolizması üzerinde, gerekse kan şekeri denetiminde çok Önemli bir rol oynar.

Çay, kahve, çikolata, kolalı içecekler ve İçinde kafein bulunan ilaçlar da anksiyete, uykusuzluk, titreme ve göğüs semptomlarını azdırabilir. Bunlardan kaçınıp sigarayı bırakmak göğüsteki duyarlılığı azaltabilir. Çok miktarda tuz yemek de bedende sıvı tutulmasını ve göğüste duyarlılığı artırabilir. Az tuz yiyen kadınların vücudunda adet öncesi su toplanması hemen hiç görülmez. PMT'un nedenlerinden biri de, yağ yemek olabilir. Araştırmalar PMT'lu kadınların temel yağ asitlerinden linolcik asidi yeterince metabolîze edemediğini vc normal yan ürünlere dönüştüremediğini göstermiştir. Bunun nedeni, linoleik asit türevleri ile âdetle ilgili belli hormonlar arasındaki etkileşim olabilir. Bu da, gerekli besin maddelerinin eksikliğinden kaynaklanabilir. Linoleik asidin türevlerine dönüşebilmesi için gerekli besin maddeleri B6, C, B3 vitaminleri ve magnezyum, çinko, kromdur. Hayvansal yağı bol bir beslenme tarzı, temel yağ asidi metabolizmasının çalışmasını zorlaştırabilir. Dr. Abraham'a göre bol sebze yiyen uluslarda PMT daha azdır.

PMT'lu kadınlarda düşük kan şekeri bir sorundur. Çoğu kadın âdetten bir hafta kadar önce iştahının arttığını, canının şiddetle yemek ya da tatlı bir şey istediğini farketmiştir. Bu da şişmanlamaya ve bedende sıvı tutulmasına yol açar. Gebeliği önleyici hap alan kadınların kan şekeri denetimi bozulur. Bu durumda B6 vitamini yararlı olabilir. Bol şekerli, tatlılı yiyecekler durumun düzelmesini sağlamaz. Sigara, alkol, aşırı miktarda çay, kahve de ancak zararlı olabilir, öte yandan diüretikler (idrar süktürücü ilaçlar) da kan şekeri denetimini bozar. Böyle belirlileri olan kadınlara çayı, kahveyi, alkolü ve sigarayı bırakmalarını, gebeliği önleyici hap yerine başka bîr yöntem kullanmalarını, düzgün aralıklarla azar azar yemelerini, özellikle bitkisel besinlerle beslenmelerini öğütleriz. Ayrıca, beslenme yoluyla yeterince B vitamini, magnezyum ve eser elemanları almalarını salık veririz.

Besinsel etkenler PMT'u etkilediği gibi, bazen PMT'un nedeni de olabilir. Bu kitapta bunları ayrıntılarıyla tartışacak değiliz. Ancak, şu kadarını bilelim yeter: Yukarıda sözü edilen besinsel etkenlerin tümü beyni ve hormon metabolizmasını öyle bir biçimde etkiler ki, sonuç olarak PMT ortaya çıkar.

PMT'UN TEDAVİSİ
Aşağıdaki tedavi yöntemleri birçok tıp uzmanınca kabul edilmiş ya da doğrulanmıştır. Liste B6 vitaminini, eşekotu yağını, karma vitamin vc mineralleri, ağızdan ya da vajinal pro-gesteron tedavisini, östrojen implantasyonunu, gebeliği önleyici hapları, E vitaminini, diüretikleri (özellikle spironolakton), bromokriptin'i (güçlü bir anti-hormonal ilaç), lityum'u, yatıştırıcı, ağrı kesici ilaçları ve antidepresanları içermektedir. Beslenme tarzını düzeltip dengelemenizin PMT tedavisinde büyük önemi vardır. Hatta çoğu kez salt bu sayede ilaç, hormon, hatta besin bütünleyici ilaçlar almaktan kurtulabilirsiniz. Aşağıda Dr. Abraham'm bu konudaki besinsel öğütlerini bulacaksınız:

Tüm PMT'lu kadınlara temel besinsel öğütler:
• Arıtılmış şeker, tuz, kırmızı et ve alkolü azaltın.
• Ana protein kaynağı olarak balık, tavuk, zarı çıkarılmamış tahıl ve baklagilleri yiyin. Kırmızı el, süt ve süt ürünlerini azaltın.
• Sigarayı azaltın ya da tamamen bırakın.
• Çok az miktarda çay, kahve, çikolata ve kolalı içecek tüketin.
• Yağı azaltın. Özellikle hayvansal yağlardan, kızarmış yiyeceklerden kaçının. Yalnız iyi cins, doymamış margarinleri yiyin.
• Daha çok lif, yani karma karbonhidratlar yiyin; yeşil, yapraklı sebzeler, baklagiller, meyve gibi.
• Şişmansanız zayıflayın. Bunun için arıtılmış karbonhidratlardan kaçının, yağı azaltın, lifi çoğaltın.
• Yiyecek ya da tatlı Özlemi duyarsanız, her şeyden önce
düzgün aralıklarla yemek yiyin. Fındık, fıslık, ceviz, vb., yağlı tohumlar, bezelye, fasulye, mercimek ve yumurta, balık, et gibi proteinler yiyebilirsiniz.
Şu değerli öğütleri de ekleyebiliriz:
• Düzgün aralıklarla açık havada beden hareketleri yapın. Günlük yürüyüşler, yüzme, aerobik gibi.
• Stresi azaltın. PMT'u olanlar, aileyle olan ilişkilerini ve kişisel ilişkilerini aşırı zorlayabilirler. Bu da PMT'u büsbütün artırmaktan başka bir işe yaramaz.
• Önemli kararları erteleyin. Pek çok kadın ödet olmadan bir hafta önce kafasının karışıklığından, kararsızlıktan yakınır. Eğer sizde de böyle belirtiler varsa, bu dönem içinde önemli kararlar almamaya çalışın.
PMT için besin bütünleyici ilaçlar:
PMT için mükemmel bir besin bütünleyici İlaç yoksa da, belli besin bütünleyici ilaçların yararlı etkisi olduğu kesindir. İşte önerimiz:

Kamna vitaminler. İçinde yaklaşık 100 mgr. B6 vitamini. Öbür B vitaminleri, C vitamini, magnezyum ve eser elemanlar bulunan bir besin bütünleyici ilaç alın. Buna, her gün almak koşuluyla, bir ay devam edin. Optivit adındaki karma vitaminin PMT'a yararlı olduğu saptanmıştır. Bu ilacın ağır PMT çe-kenlerdeki hormonal anormallikleri bile giderdiği görülmüştür.

Günde yalnızca 100-200 mgr. B6 vitamini de alabilirsiniz. Bu vitaminin çok yararı varsa da, daha dengeli bir besin bütünleyici yeğlenmelidir.

Eşekotu yağı. Günde 4-8 kapsül 500 mgr. eşekotunu adet olmadan iki hafta önce almaya başlayın. Bir yanıt görmezseniz, bütün ay boyunca da alabilirsiniz. Yanısıra karma vitaminler ve mineraller alırsanız daha etkileyici olur.E vitaminini deneyin. Günde 300-500 UB E vitamini özellikle âdet öncesi göğüsleri şişip sancıyan kadınlara yararlıdır.Magnezyum alın. PMT'lu kadınların çoğunda magnezyum eksikliği bulunduğundan, bir ay boyunca günde 200-300 mgr arı magnezyum almak yararlı olabilir. Yanısıra karına vitaminler almakta yarar vardır.

Yukarıda önerilen besinsel değişiklikleri her PMT'lu kadın kendisi uygulayabilirse de, besin bütünleyici ilaçlan doktorunuza danışmadan almayın.
Besin bütünleyici ilaçların yararlı olup olmadıklarını anlamak için bunları en azından üç ay kullanmış olmak gerekir.

ÖNEMLİ NOT
Tüm önerileri denediğiniz halde belirtileriniz İyileşmezse ya da çok şiddetliyse, doktorunuza danışın. Bazı hormonal ya da jinokolojik hastalıkların belirtileri PMT'a çok benzer. Oysa, bunlar tıbbi tedavi ya da ameliyatla tedaviyi gerektirebilir.

PMT ve Bedende Sıvı Tutma
Veronica 40 yaşımla bir ev hanımıydı. On yıldır bedeninin âdet öncesi sıvı tutmasından ve sinirlilikten yakınıyordu. Adet olmadan bir hafta önceden başlayarak beden ağırlığı 3-4 kilo artıyordu. Diüretik tedavisi elbet idrar söktürüyor, ancak geçici bir süre için yararlı olabiliyordu. Testler yapılınca magnezyum düzeyinin normalin çok altında olduğu görüldü. PMT'lu kadınların çoğunda magnezyum eksikliği vardır ve bu eksiklik belli tür diüretiklerin kullanılmasıyla daha da belirginleşebilir. Veronica'ya bedeninin su tutmaması için tuzu azaltması gerektiğini söyledik. Nitekim tuzu azaltır azaltmaz su toplama azaldı. Tuzlu yiyecekler yediğinde bedeni gene su topluyordu. Buğday da yememesini öğütledik. Optivit adındaki özel bir karma vitamin, ayrıca magnezyum almasını söyledik. Çok geçmeden magnezyum eksikliği giderildi bedeni daha az su tutmaya başladı, başka bir ilaç almaya gerek kalmaksızın âdet öncesi belirtiler düzeldi. Gebeliği önleyici hap atmayı da bırakınca, tam sağlığına kavuştu.

Kaynak: Hastalanmadan Yaşamak Bizim Elimizde - Dr Stephen Davies / Dr Alan Stewart